Czy stażysta musi mieć szkolenie BHP wstępne? Odpowiedź 2026
Ten artykul jest rozszerzeniem: Szkolenie wstępne BHP dla różnych grup pracowników – zasady szczególne
Stażysta to osoba, która zdobywa doświadczenie zawodowe w ramach stażu, najczęściej na podstawie umowy zawartej z urzędem pracy, uczelnią lub bezpośrednio z pracodawcą. Staż różni się od klasycznego zatrudnienia – nie zawsze wiąże się z nawiązaniem stosunku pracy, a obowiązki i prawa stażysty zależą od podstawy prawnej odbywania stażu. Mimo tych różnic, bezpieczeństwo i higiena pracy pozostają kluczowe dla wszystkich osób wykonujących zadania w zakładzie pracy.
Wstępne szkolenie BHP ma na celu zapoznanie nowo przyjętych osób z zagrożeniami występującymi na danym stanowisku oraz zasadami bezpiecznego wykonywania pracy. Obowiązek ten dotyczy nie tylko pracowników, ale także innych osób, które wykonują pracę na terenie zakładu, w tym stażystów. W praktyce pojawiają się jednak wątpliwości dotyczące zakresu i formy szkolenia BHP dla stażystów.
Problemy z obowiązkiem szkolenia BHP dla stażystów
1. Wprowadzenie do zagadnienia
Stażysta, w rozumieniu przepisów, to osoba wykonująca zadania w ramach stażu, najczęściej na podstawie umowy o odbycie stażu (np. skierowanie z urzędu pracy lub umowa z uczelnią). Staż nie jest równoznaczny z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę, jednak stażysta wykonuje czynności na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy.
Wstępne szkolenie BHP obejmuje instruktaż ogólny oraz stanowiskowy. Jego celem jest zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim osobom przebywającym na terenie zakładu pracy, niezależnie od formy prawnej ich obecności.
2. Czy stażysta musi przejść szkolenie BHP?
Zgodnie z art. 237^3 § 2 Kodeksu pracy, pracodawca jest zobowiązany zapewnić przeszkolenie w zakresie BHP przed dopuszczeniem do pracy każdej osoby, która będzie wykonywać pracę na terenie zakładu. Dotyczy to również stażystów, nawet jeśli nie są formalnie pracownikami w rozumieniu Kodeksu pracy.
Wyjątki mogą dotyczyć stażystów, którzy nie wykonują żadnych czynności na terenie zakładu pracy (np. staż zdalny, wyłącznie obserwacja bez udziału w procesie pracy). W praktyce jednak większość stażystów wykonuje czynności wymagające przeszkolenia BHP.
Tabela: Obowiązek szkolenia BHP dla stażystów w zależności od formy stażu
| Forma stażu | Obowiązek szkolenia BHP |
|---|---|
| Staż z urzędu pracy | Tak |
| Staż studencki (praktyka zawodowa) | Tak |
| Staż zdalny (bez fizycznej obecności w zakładzie) | Nie (jeśli nie wykonuje czynności na terenie zakładu) |
| Staż obserwacyjny (bez udziału w pracy) | Zależnie od zakresu obecności |
3. Najczęstsze trudności związane z organizacją szkolenia BHP dla stażystów
- Różnice w podejściu do szkoleń BHP dla stażystów w różnych branżach – w branżach produkcyjnych i technicznych szkolenia są rygorystycznie wymagane, podczas gdy w biurach często bagatelizowane.
- Wątpliwości pracodawców co do obowiązku szkolenia – niektórzy uznają, że stażysta nie jest pracownikiem, więc nie podlega szkoleniu BHP.
- Brak jasnych wytycznych w dokumentacji urzędów pracy i uczelni dotyczących organizacji szkoleń BHP dla stażystów.
4. Jak rozwiązać problemy z organizacją szkolenia BHP dla stażystów?
- Wprowadzenie jednolitych procedur szkoleniowych dla wszystkich osób wykonujących pracę na terenie zakładu, niezależnie od podstawy prawnej.
- Współpraca z działem BHP lub zewnętrznym specjalistą w celu przygotowania dedykowanych programów szkoleniowych dla stażystów.
- Dokumentowanie przeprowadzenia szkolenia BHP w aktach stażysty, analogicznie jak w przypadku pracowników.
Rekomendacje dla pracodawców:
- Przeprowadzać szkolenie BHP przed rozpoczęciem stażu.
- Zapewnić instruktaż stanowiskowy dostosowany do zakresu obowiązków stażysty.
- W przypadku wątpliwości konsultować się z inspektorem BHP lub Państwową Inspekcją Pracy.
5. Praktyczne wskazówki
- Sporządzić listę obecności na szkoleniu BHP, którą podpisuje stażysta.
- Wprowadzić wzór zaświadczenia o odbyciu szkolenia BHP dla stażystów.
- Przechowywać dokumentację szkolenia BHP w aktach osobowych stażysty przez cały okres trwania stażu.
- W przypadku stażystów z urzędu pracy, uzgodnić z urzędem formę dokumentowania szkolenia.
Procedura organizacji szkolenia BHP dla stażysty:
- Ustalenie zakresu obowiązków stażysty.
- Przeprowadzenie instruktażu ogólnego BHP.
- Przeprowadzenie instruktażu stanowiskowego BHP.
- Udokumentowanie szkolenia (lista obecności, zaświadczenie).
- Przechowywanie dokumentacji w aktach stażysty.
6. Podsumowanie
Stażysta wykonujący pracę na terenie zakładu pracy musi przejść wstępne szkolenie BHP, niezależnie od formy prawnej odbywania stażu. Obowiązek ten wynika z przepisów Kodeksu pracy i dotyczy wszystkich osób dopuszczanych do pracy. Pracodawcy powinni wdrożyć jasne procedury szkoleniowe oraz odpowiednio dokumentować realizację obowiązku szkoleniowego wobec stażystów. Zapewnienie szkolenia BHP to nie tylko wymóg prawny, ale także element budowania bezpiecznego środowiska pracy.